
Bài 7: Cấu hình NGINX load balancing và duy trì phiên
Thiết lập upstream, kiểm tra lỗi thụ động và giới hạn retry; phân biệt định tuyến theo IP, cookie và lưu session tập trung trong cụm backend.

Chọn kho gói phù hợp, cài NGINX, mở cổng web và kiểm tra dịch vụ trên Ubuntu 24.04 hoặc Rocky Linux 9. Có lưu ý riêng cho Debian và SELinux.
Trước khi bắt đầu. Trước khi chạy lệnh, chọn đúng nhánh hệ điều hành và sao lưu cấu hình đang có. Cài đặt mới trên máy trống khác với thay gói NGINX đang phục vụ website.

NGINX là web server và reverse proxy theo mô hình xử lý sự kiện. Chọn gói từ hệ điều hành hay nginx.org theo yêu cầu tính năng, hỗ trợ và chính sách cập nhật. Phiên bản hiển thị thấp hơn không tự chứng minh thiếu bản vá: nhà phân phối có thể backport bản sửa bảo mật.
Bài này dùng kho nginx.org để kiểm soát nhánh phát hành. Kho hệ điều hành có thể là lựa chọn phù hợp khi ưu tiên tích hợp và hỗ trợ của nhà phân phối; kiểm tra thông báo bảo mật thay vì chỉ so số phiên bản.

Trước khi tiến hành cài đặt, bạn cần đảm bảo máy chủ đáp ứng các điều kiện sau:
sudo hoặc quyền quản trị viên root.sudo ss -tulpn | grep -E ':80|:443'
Nếu thấy tiến trình khác đang lắng nghe trên cổng 80 hoặc 443, bạn cần dừng hoặc chuyển đổi cổng của dịch vụ đó trước khi kích hoạt NGINX.
Với APT, nên giới hạn khóa ký theo repository bằng signed-by. Vị trí keyring phụ thuộc cách quản lý khóa; ví dụ dưới dùng /etc/apt/keyrings/. Không đưa khóa của nhà cung cấp vào vùng tin cậy toàn cục khi chỉ cần dùng cho một repository.
sudo apt update
sudo apt install -y curl gnupg2 ca-certificates lsb-release ubuntu-keyring
sudo mkdir -p /etc/apt/keyrings
curl -fsSL https://nginx.org/keys/nginx_signing.key | sudo gpg --dearmor -o /etc/apt/keyrings/nginx-archive-keyring.gpg
Ví dụ này dành cho Ubuntu. Với Debian, dùng repository /packages/mainline/debian, đúng codename Debian và các gói khóa của Debian theo hướng dẫn nhà cung cấp; không dùng URL /ubuntu cho Debian.
echo "deb [signed-by=/etc/apt/keyrings/nginx-archive-keyring.gpg] https://nginx.org/packages/mainline/ubuntu $(lsb_release -cs) nginx" | sudo tee /etc/apt/sources.list.d/nginx.list
echo -e "Package: *\nPin: origin nginx.org\nPin: release o=nginx\nPin-Priority: 900\n" | sudo tee /etc/apt/preferences.d/99nginx
sudo apt update
sudo apt install -y nginx
Đối với hệ sinh thái Enterprise Linux (RHEL, Rocky Linux, AlmaLinux), chúng ta cấu hình kho lưu trữ DNF/YUM chính thức của NGINX.
sudo dnf install -y dnf-utils
sudo tee /etc/yum.repos.d/nginx.repo << 'EOF'
[nginx-mainline]
name=nginx mainline repo
baseurl=https://nginx.org/packages/mainline/centos/$releasever/$basearch/
gpgcheck=1
enabled=1
gpgkey=https://nginx.org/keys/nginx_signing.key
module_hotfixes=true
EOF
sudo dnf clean all
sudo dnf install -y nginx
Máy chủ production luôn cần bật tường lửa để bảo vệ các cổng dịch vụ nội bộ, chỉ mở cổng 80 (HTTP) và 443 (HTTPS) cho lưu lượng truy cập web.
Đối với Ubuntu / Debian (UFW):
sudo ufw allow 80/tcp comment 'Cho phep NGINX HTTP'
sudo ufw allow 443/tcp comment 'Cho phep NGINX HTTPS'
sudo ufw status
Đối với Rocky Linux / RHEL (Firewalld):
sudo firewall-cmd --permanent --add-service=http
sudo firewall-cmd --permanent --add-service=https
sudo firewall-cmd --reload
sudo firewall-cmd --list-services
NGINX chạy dưới dạng dịch vụ hệ thống được quản lý bởi systemd. Bạn sử dụng các lệnh chuẩn sau đây:
# Khoi dong dich vu va thiet lap tu dong khoi chay cung he thong
sudo systemctl enable --now nginx
# Kiem tra trang thai hoat dong chi tiet
sudo systemctl status nginx
Quy tắc an toàn số 1 trong quản trị NGINX: Tuyệt đối không reload hoặc restart dịch vụ trước khi kiểm tra cú pháp của toàn bộ file cấu hình. Lệnh kiểm tra cú pháp:
sudo nginx -t
Kết quả tương tự hai dòng sau cho biết cú pháp và các file tham chiếu qua bước kiểm tra; vẫn phải kiểm tra chức năng, cổng mạng và ứng dụng sau reload:
nginx: the configuration file /etc/nginx/nginx.conf syntax is ok
nginx: configuration file /etc/nginx/nginx.conf test is successful
Để áp dụng các thay đổi trong file cấu hình mà không làm gián đoạn các kết nối người dùng hiện tại (Zero-Downtime Reload):
sudo systemctl reload nginx
Sau khi cài đặt từ Official Repository, NGINX được bố trí tại các vị trí tiêu chuẩn sau:
/etc/nginx/nginx.conf: File cấu hình trung tâm, chứa các directive mức toàn cục như số lượng worker processes, worker connections, các module HTTP tổng và đường dẫn include các file con./etc/nginx/conf.d/*.conf: Thư mục chứa cấu hình từng Virtual Host (Server Block). Mỗi tên miền hoặc website nên được tách biệt thành một file cấu hình riêng (ví dụ example.com.conf)./usr/share/nginx/html/: Thư mục gốc chứa file web mặc định của gói chính hãng NGINX./var/log/nginx/: Thư mục chứa nhật ký hệ thống, gồm access.log ghi nhận từng request và error.log ghi nhận cảnh báo hoặc sự cố phân giải.Sau khi hoàn thành các bước trên, bạn có thể kiểm tra trực tiếp từ dòng lệnh máy chủ hoặc trình duyệt:
curl -I http://localhost
Kết quả trả về mã phản hồi HTTP/1.1 200 OK kèm thông tin định danh NGINX xác nhận rằng Web Server đã sẵn sàng phục vụ lưu lượng truy cập. Ở bài học tiếp theo, chúng ta sẽ bắt đầu cấu hình Server Block (Virtual Host) để chạy nhiều tên miền độc lập trên cùng một máy chủ.
Sau khi tải khóa, kiểm tra fingerprint theo hướng dẫn kho Ubuntu của NGINX trước khi tin cậy. Nếu máy đang chạy Apache hoặc NGINX cũ, không dừng dịch vụ chỉ để giải phóng cổng khi chưa có cửa sổ chuyển đổi. Đảm bảo vẫn mở đường quản trị SSH trước khi thay đổi firewall.
Các địa chỉ example.com, IP riêng và đường dẫn trong ví dụ cần thay theo môi trường thực tế. Các sơ đồ trong bài là minh họa khái niệm, không phải bằng chứng thử nghiệm trên hệ thống của bạn.
Trước khi áp dụng: sao lưu file cấu hình bị đổi, chạy sudo nginx -t, chỉ reload khi kiểm tra thành công, rồi xác nhận endpoint, error log và chức năng ứng dụng. Nếu lỗi xuất hiện, phục hồi file đã sao lưu, kiểm tra cú pháp và reload lại; không xóa hàng loạt cấu hình để thử.

Thiết lập upstream, kiểm tra lỗi thụ động và giới hạn retry; phân biệt định tuyến theo IP, cookie và lưu session tập trung trong cụm backend.

Dựng máy chủ mới, kiểm tra cấu hình và SELinux, thử lưu lượng trước cutover; chuẩn bị rollback khi chuyển NGINX từ CentOS Linux đã hết hỗ trợ.

Định tuyến dịch vụ gRPC qua NGINX, phân biệt kết nối TLS đến upstream, cấu hình timeout cho streaming và kiểm tra bằng grpcurl.

Cấp chứng chỉ HTTPS với Certbot, kiểm tra DNS và HTTP-01, thử gia hạn tự động và cấu hình TLS phù hợp trước khi bật HSTS.